Stefan, onze kanjer!

Stefan werd geboren op 17 maart 1980

   Op 18 november 1999  maakte hij zelf een eind aan zijn leven door van een flat te springen,
         nadat hij net daarvoor was ontsnapt uit een gesloten afdeling van een psychiatrisch ziekenhuis.


Terug naar homepage

Home

 

 

Klik hier om te lezen

Zelfdoding voor een hoop mensen nog een Taboe

 

 

Hallo, ik ben Nettie, getrouwd en moeder van 4 kinderen, waarvan de oudste op 19 jarige leeftijd door zelfdoding om het leven is gekomen.
Wij hebben altijd gewoon gedaan over de zelfdoding van Stefan, open er over geweest.
Ook al kwam dat bij sommige mensen ongewoon over.
Zelfdoding zit nog behoorlijk in het verdomhoekje.
Zelfs (ik heb het dan alleen over de bijeenkomsten in Leiden) bij de vereniging zijn de nabestaanden van zelfdoding op de vingers van één hand te tellen.
Terwijl je vaak leest dat mensen juist contacten willen, er over willen praten.


Ikzelf heb een half jaar geleden in Roosendaal een rouwgroep gevonden voor nabestaanden van zelfdoding (zes bijeenkomsten: om de twee weken een middag en in september een terugkomdag).
Deze contacten hebben mij heel goed gedaan.


Stefan is altijd al een apart kind geweest, vroeg wijs, extreem gedrag in de eerste twaalf jaar van zijn leven.
Hij kon goed leren en ging dan ook op 12-jarige leeftijd naar het VWO.
Omstreeks die tijd is het allemaal begonnen volgens Stefan.
Dat hoorden we pas in augustus 1999 van hem.
Alleen kon hij toen de dingen nog niet goed plaatsen.
Stefan gaf, net als iedere puber, nogal eens wat problemen, vaak erger dan anderen, maar wie je ook hierover sprak (ook hulpverlening): het was niets om ons zorgen over te maken, zeiden ze.
Ook al heb ik vaak aangegeven dat ik het gevoel had dat er wat met Stefan was.


Stefan zelf was altijd erg gesloten, dus even lekker praten over zijn gevoelens was er ook niet bij.
Eind december 1995 overleed mijn vader, dus zijn opa, onverwachts op 64 jarige leeftijd.
Op dat moment is Stefan omgeslagen als een blad aan een boom.
Hij gebruikte af en toe drugs, maar vanaf dat moment werd er veelvuldig gebruikt met alle gevolgen van dien.
Op school ging het mis, thuis was Stefan vaak niet meer te handhaven.


De weer ingeschakelde hulpverlening (RIAGG, Jeugdzorg) liet het dan gigantisch afweten.
Tot aan Stefan zijn 18de jaar hebben we doorgetobd.
Vaak crisissituaties, maar serieus genomen bij de hulpverlening werden we niet.
Vanaf Stefan zijn 18de werd hij wat rustiger, was wel nog meer in zichzelf gekeerd, onrustig, had moeite met het dag/nachtritme.
Vaak onverklaarbaar gedrag, vreemde uitspraken, af en toe herkende je je eigen kind niet meer.
Stefan begon ook enorme hoeveelheden boeken te lezen. Lezen was altijd wel zijn favoriet, maar dit was anders.


Ondanks zijn moeilijkheden en zijn gedachten die hij nooit stil kon krijgen (dat hoorden wij later pas, hij was een kei in het verbergen daarvan), haalde Stefan in mei 1999 met vlag en wimpel zijn VWO-diploma.
Wat waren wij trots op hem! Met tranen in mijn ogen heb ik bij de diploma-uitreiking gezeten.


Daarvòòr was hij al bij de huisarts geweest en had daar een gesprek gehad en medicijnen gekregen, later ook een verwijsbrief voor een psychiater.
In de zomer van 1999 zijn we nog met het hele gezin op vakantie geweest.
Stefan deed aan alles mee en probeerde er steeds het beste van te maken.
Wel zag ik die overbekende blik steeds in zijn ogen, het steeds schuwer worden, bang voor de mensen, het niet kunnen aankijken, de voorovergebogen houding, dat zware gevecht met zichzelf.


Na de vakantie, dat van in zijn kamer blijven, apathisch, die onmacht die je hebt…, niets voor je kind te kunnen doen!
Uiteindelijk, na een mislukte zelfmoordpoging
en de schreeuw van Stefan zelf om alsjeblieft opgenomen te mogen worden, heb ik mijn zoon op 11 augustus 1999 naar de gesloten afdeling van een psychiatrisch ziekenhuis gebracht.
De opluchting van hem, de wanhoop met opluchting van mij, god wat heb ik daarna in de auto gejankt.
Drie maanden is Stefan daar gebleven, totdat hij zelf besloten had niet meer verder te willen met zijn leven.


In die drie maanden heeft hij verschillende medicatie gehad, gesprekken en therapieën.
Van de gesloten afdeling naar de open en weer terug.
Van geen vrijheden naar weer opbouwende vrijheden, van verplicht binnenblijven tot onder begeleiding weg, zelfs even koffiedrinken thuis tot hele wekenden thuis.
Op en neer. Ook nog een keer een ontsnapping (op dezelfde wijze als op die vreselijke 18e november1999), maar toch weer teruggekeerd naar de kliniek.
Hij was er toen zelf al klaar voor, maar kon ons nog niet loslaten, zei hij later.
In de kliniek heeft hij ook aan aantal  suïcidepogingen gedaan
en zelfs heeft hij meerdere malen in de isoleercel doorgebracht, vastgesnoerd en wel.


Toch veel contact met Stefan gekregen en héél veel gepraat, over het leven en de dood.
Soms elkaar alleen stevig vastgehouden, zonder woorden maar met heel veel pijn!
Het verblijf daar verborgen willen houden voor zijn vrienden.
Een paar weken voor zijn dood heb ik het toch aan zijn vrienden verteld en meteen stonden ze voor zijn neus.
Dit heeft hem enorm goed gedaan.
Af en toe leefde hij even op en zat vol plannen.
Wilde graag filosofie en natuurkunde gaan studeren, maar zag zijn toekomst steeds meer in rook opgaan.


Het weekend voor zijn dood heeft hij bewust afscheid genomen van zijn zusjes en broertje
(later besef je dat pas, als je alles maar weer steeds de revue laat passeren, zoals zoveel dingen
die na Stefan zijn dood duidelijker zijn geworden).
Op 18 november 's middags hebben Stefan en ik nog langs het strand gelopen, hij wilde dit zo graag, smeekte hier gewoon om.
Toen, begreep ik ook later, was dat zijn afscheid van mij.
's Avonds zou mijn man komen en ook van hem heeft hij afscheid genomen
(het klopje op zijn schouders was anders dan anders).
Om iets over tienen werden wij gebeld door de kliniek, dat Stefan ontsnapt was.

Wat later nog een keer, dat de politie was gealarmeerd en zou gaan zoeken op bepaalde plekken.
Om half een 's nachts stond de politie op de stoep met de mededeling dat Stefan dood was.
Stefan was van een flat van 14-hoog gesprongen en had een afscheidsbrief op zak.


Wat er dan door je heen gaat is niet te beschrijven!
Ik werd op mijn werk gebeld (had nachtdienst) en bij mijn thuiskomst was Stefan zijn psychiater er al.
Die is 's nachts tot 4 uur gebleven en heeft ons enorm geholpen, ook met het vertellen van dit vreselijke nieuws aan de andere drie kinderen.
Die middag is Stefan naar huis gebracht en hebben we hem op zijn kamer opgebaard.
Ondanks zijn finaal kapot geslagen lichaam, was Stefans gezicht gaaf gebleven, dus de kist kon open blijven.


Op die bewuste donderdagavond, 18 november, had Stefan, nadat mijn man was weggegaan,
vroeg om zijn medicijnen gevraagd en aangegeven vroeg te willen gaan slapen.
Stefan zat toen op een gesloten afdeling, en wist ook wanneer de verpleging minimaal aanwezig was.
Ook wanneer de deur bij de hoofdingang (22 uur) gesloten zou worden.
Voor tienen, toen de kust veilig was, heeft hij een stoel op een voetbalspeltafel gezet,
is daar opgeklommen en heeft zich toen zo`n anderhalve meter omhoog geworpen.
De gesloten afdeling was op de begane grond,
maar bij het personeelskantoor was een stuk plafond open gelaten,
zodat je de eerste etage kon zien.
Hij heeft de railing vastgegrepen en zich omhoog gehesen, toen razendsnel via de gang van de eerste verdieping, de trap af en via de draaideur naar buiten toe.
De verpleging is Stefan nog achterna gegaan, maar hij was hen te snel af.
 

De dagen dat wij Stefan thuis mochten hebben, hebben ons erg goed gedaan.
In zijn eigen kamer, er naar toe wanneer je zelf wilde, zijn muziek heel die tijd aan, kaarsjes en wierook.
Het condoleancebezoek hebben we, met veel hulp van de buren, ook thuis gedaan.
Ook hebben de buren heel de week gekookt, gewassen, gestreken en zelfs de begrafenis gefilmd.
Zelf kom je gewoon aan niets toe en wil alleen maar huilen en praten.


De belangstelling bij de begrafenis was enorm, daar waren wij helemaal ondersteboven van.
Heel veel lieve mensen, veel kaarten, bloemen en lieve woorden.
Wij zijn altijd heel open geweest over de zelfdoding van Stefan en hebben ook op de begrafenis gezegd
dat de deur altijd open zou staan voor ieder die daar behoefte aan had en die misschien nog met vragen
zou zitten omtrent de dood van Stefan, die voor een hoop mensen totaal onverwacht was gekomen, ze wisten niet eens dat hij zo er psychisch zo aan toe was geweest.


Maar zoals jullie, lieve lotgenoten, helaas ook wel hebben meegemaakt, haken er gigantisch veel mensen af.
Als al die mensen, die gezegd hebben dat ze spoedig langs zouden komen ook daadwerkelijk waren geweest,
nou dan had ons huis bomvol gezeten. Zeg of beloof dan niets! Dit heeft mij erg pijn gedaan.
Ook het ontwijken, gemeden worden en het o zo bekende "Geef maar een belletje hoor, als je mij nodig hebt", en vervolgens bijna niets meer van zich laten zien of horen.
Ook die mensen, die je maar uit je huis willen slepen en vooral overal met je over willen praten, behalve over de dood van je kind.
En snij je dan zelf het onderwerp aan dan zeggen ze:
"Ja, dat heb je al verteld" en stappen snel over op een ander onderwerp.


Enfin, zo kan ik nog wel even doorgaan, maar jullie zullen dit ongetwijfeld maar al te goed herkennen.
Daarentegen hebben wij naast al die afhakers een klein clubje hele lieve mensen overgehouden, waar je ook altijd werkelijk iets aan hebt.
Die je begrijpen, wanneer je even niets van je laat horen,
die blijven bellen en komen en die je verhaal of andere problemen iedere keer weer willen horen en ook echt naar je luisteren.


En hoe het nu gaat na bijna twee jaar?
Ach, ik weet het soms niet meer. Ik heb periodes gehad dat ik zelf niet meer verder wilde,
ondanks alles wat je voor liefs om je heen hebt.
Ik ben nog steeds dag en nacht met Stefan bezig.
Het gemis wordt steeds erger. Maar ik eet, drink, slaap, en sinds 1 juli j.l. heb ik mijn werk weer opgepakt.
Ik slik al een jaar antidepressiva en zal hier ook nog wel even mee moeten blijven doorgaan.
Ik loop nog steeds bij een SPV-er als ondersteuning en nabehandeling (wat overigens heel goed klikt).


Mijn man verwerkt het op zijn eigen manier, hetgeen toch vaak botsingen geeft.
De twee jongsten (12½ en bijna 15 inmiddels nu) lijken ook weer een beetje bij te komen.
De op een na oudste (16½) heeft voor heel wat problemen gezorgd en woont sinds maart niet meer thuis;
gelukkig gaat het met haar nu ook weer bergopwaarts.


Voor diegenen die willen reageren:
alle reacties zijn van harte welkom en wellicht zijn er lotgenoten bij die verder willen chatten.
En voor diegenen die nog iets over Stefan willen zien, die kan ik verwijzen naar ternagedachtenis.nl.
Daar staat Stefan ook op.
Lieve mensen, dit was voorlopig mijn verhaal, ik hoop dat het niet te chaotisch overgekomen is.


Praten gaat goed, maar schrijven, daar heb ik best veel moeite mee.
Dit stuk heb ik ook in een heleboel etappes getypt,
omdat ik telkens niet meer verder kon door alle emoties die weer naar boven kwamen.


Lieve lotgenoten, allemaal heel veel kracht toegewenst om door te gaan op deze aardbol.

Lieve groetjes van Nettie,
moeder van Stefan,